Wat te doen in Polen: steden, bergen en eten

Ik ben nu al vaker in Polen geweest, en elke keer vertrek ik met de vraag waarom ik zo lang heb gewacht. De leukste dingen om te doen in Polen liggen verspreid over een heel land, dus deze gids is het overzicht dat ik vrienden geef als ze vragen waar ze heen moeten: de steden, de bergen, het eten en een route die je kunt overnemen.

Is Polen de moeite waard?

Ja, absoluut. Na meerdere reizen is mijn antwoord dit: je krijgt mooie oude steden, zware en belangrijke geschiedenis, een kust, echte bergen en een eetscene waar je makkelijk van gaat houden. Het meeste bereik je met de trein.

Polen zit in de Europese Unie, maar gebruikt de euro niet. Je betaalt in zloty, dus neem een pinpas mee en misschien wat contant geld. In de steden kon ik bijna overal met de kaart betalen. Een gewoon reisbudget gaat bovendien een stuk verder dan in West-Europa. Ik noem geen exacte prijzen, want die veranderen, maar kijk even naar een paar menukaarten en je snapt wat ik bedoel.

Krakau: de makkelijke eerste stop

Heb je maar tijd voor één stad, kies dan Krakau. Het Hoofdmarktplein is een van de grootste middeleeuwse pleinen van Europa, en daar met een koffie zitten terwijl de trompetsignalen van de Mariakerk klinken is een goede manier om een reis te beginnen. Loop naar boven naar het Wawelkasteel en breng daarna een avond door in Kazimierz, de oude Joodse wijk, vol bars en kleine restaurants.

Krakau is ook de uitvalsbasis voor de twee gebruikelijkste dagtrips: de zoutmijn van Wieliczka en het herdenkingscentrum Auschwitz-Birkenau. Die tweede is zwaar en geen luchtige toevoeging, dus plan hem zorgvuldig en geef jezelf daarna ruimte. Ik schreef een complete stadsgids voor Krakau met mijn favoriete straten, eetadressen en hoeveel dagen ik zou blijven, die je vindt in mijn gidsen over Polen.

Warschau: de stad die opnieuw werd opgebouwd

Warschau krijgt minder liefde dan Krakau, en ik vind dat een vergissing. Het grootste deel van de stad werd in de Tweede Wereldoorlog verwoest, en de oude stad werd zorgvuldig herbouwd aan de hand van plattegronden, schilderijen en herinnering. Nu staat hij op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Als je er doorheen loopt, zou je nooit zeggen dat het een reconstructie is.

Wat ik leuk vind aan Warschau is het contrast. Je hebt de oude straten, het Koninklijk Kasteel, de moderne skyline, goede musea zoals het Museum van de Opstand van Warschau en het POLIN Museum, en een koffie- en barscene die jong aanvoelt. In mijn stadsgids voor Warschau staan de details, inclusief wat ik zou doen met maar één dag.

Gdansk en Wroclaw: zee en dwergen

Ga voor het noorden naar Gdansk. De stad ligt aan de Oostzeekust en het oude centrum langs de Motlawa is prachtig, met hoge koopmanshuizen aan de Lange Markt en de oude kraan aan de waterkant. Het is ook de geboorteplaats van de Solidariteitsbeweging, en het Europees Solidariteitscentrum is je tijd waard. In de zomer kun je er de strandplaatsen in de buurt bij nemen.

Dan heb je Wroclaw, met een mooi marktplein, eilanden en bruggen over de Oder, en de dwergen. Overal in de oude stad zijn kleine bronzen dwergbeeldjes verstopt, en door ze te zoeken wordt een gewone wandeling een spel. Ik deed het met een koffie in mijn hand en vond er veel meer dan ik had verwacht. Het is een fijne stad voor een rustig weekend, en ook daarvoor heb ik een stadsgids voor Wroclaw.

Wil je een langere lijst van de mooiste steden van Polen, kijk dan ook naar Poznan en Lublin, maar Gdansk, Wroclaw, Warschau en Krakau zijn waar ik zou beginnen.

Zakopane en de Tatra

Heb je genoeg van steden, neem dan de trein of bus naar het zuiden, naar Zakopane aan de voet van de Tatra. Dit is het centrum van de Poolse bergcultuur, met houten huizen, volksmuziek en een hoofdstraat die in het hoogseizoen druk wordt. Het wandelen is de belangrijkste reden om te komen. Morskie Oko is het beroemde meer, en er is een kabelbaan naar Kasprowy Wierch als je een uitzicht wilt zonder lange klim.

Neem goede schoenen mee, check het weer voor je vertrekt en begin vroeg op drukke dagen. Bestel daarna een bord gegrilde oscypek, de gerookte schapenkaas uit het hoogland. Het is de juiste beloning na een dag buiten.

Poolse gerechten en hoe ik daar eet

Poolse gerechten zijn stevig, en ik werd ze nooit zat. Begin met pierogi, de gevulde deegkussentjes met vlees, kaas, aardappel of fruit. Probeer daarna zurek, een zure roggesoep, en bigos, de langzaam gestoofde kool met vlees. Pak in Krakau een obwarzanek, de gebakken broodkrans die je op straat uit karretjes ziet verkopen.

Mijn favoriete budgettruc is de melkbar, oftewel bar mleczny. Dat zijn oude kantineachtige plekken waar je simpele Poolse gerechten voor lage prijzen krijgt, en je bestelt aan de balie. Je eet goed zonder veel uit te geven en ziet ondertussen het gewone Polen. Kijk op het menubord, wijs als het nodig is en geniet.

Een simpele route door Polen

Dit is de route die ik een eerste keer-reiziger met ongeveer tien dagen zou geven:

• Dag 1 tot 3: Krakau, met een dagtrip als je dat wilt.
• Dag 4 en 5: Zakopane en de Tatra.
• Dag 6 en 7: Wroclaw.
• Dag 8 en 9: Gdansk.
• Dag 10: Warschau, of voeg daar meer dagen toe en vlieg er naar huis.

Je kunt de volgorde omdraaien en in Warschau beginnen als dat beter past bij je vluchten. De treinen verbinden de grote steden goed, dus een auto heb je alleen in de bergen nodig, en zelfs daar doen bussen het werk. Heb je minder dagen, schrap dan Wroclaw of Gdansk voordat je een stad schrapt die je echt wilt zien.

Polen combineer je ook goed met de buurlanden. Wil je doorreizen, kijk dan eens naar mijn gidsen over Tsjechië, die je makkelijk met de trein of auto bereikt. Voor stadstips, eetadressen en routes ga je naar al mijn gidsen over Polen, en laat me weten waar je als eerste naartoe gaat.