Wat Litouwen de verrassing van de Baltische staten maakt

Zoek je de leukste dingen om te doen in Litouwen, dan is dit de lijst die ik een vriend zou geven. De meeste mensen plannen zonder na te denken reizen naar Italië, Spanje en Portugal, en de Baltische staten worden overgeslagen. Dat is precies waarom ik er steeds naar terugga. Litouwen verraste me meer dan welk ander land ook tijdens mijn reizen door Europa, want ik verwachtte weinig en kreeg veel.

Dus, is Litouwen de moeite waard? Ja. Dit is waar ik heen zou gaan, in de volgorde waarin ik het zou doen.

Dwaal door de oude binnenstad van Vilnius

Vilnius is de reden dat veel mensen voor dit land vallen. De oude binnenstad staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst en is een van de grootste bewaard gebleven middeleeuwse binnensteden van Oost-Europa. Je kunt een hele dag verdwalen in kasseienstraatjes, barokke kerken en verborgen binnenplaatsen.

Het voelt niet als een museum, en dat vind ik er zo fijn aan. Cafés lopen over op de straten, studenten vullen de pleinen en achter elke tweede deur zit een bar of een kleine galerie. Klim naar de Gediminastoren voor het uitzicht over de rode daken, loop dan weer naar beneden en zit tien minuten later in een gezellige wijnbar. Vilnius is compact en loopbaar, dus het werkt ook als je maar een lang weekend hebt. Ik schreef een complete gids over de beste dingen om te doen in Vilnius als je meer details wilt.

Bezoek Uzupis, de republiek met een eigen grondwet

Vlak naast de oude binnenstad ligt Uzupis, een kleine kunstenaarswijk die zich op 1 april 1997 uitriep tot onafhankelijke republiek. Het begon als een grap, maar de bewoners namen het serieus genoeg om er een vlag, een president en een grondwet bij te maken.

De grondwet hangt in meerdere talen aan een muur en is een van mijn favoriete dingen in het hele land. Sommige regels zijn grappig, andere verrassend wijs. Lees hem rustig, pak een koffie op een terras in de buurt en kijk hoe de wijk voorbijgaat. Het laat de eigenzinnige, creatieve kant van Litouwen mooi zien.

Maak een dagtrip naar kasteel Trakai

Kasteel Trakai ligt op een eiland in het Galvemeer, een korte rit of treinreis van Vilnius, en is dus een makkelijke halve dagtrip.

Het rode bakstenen kasteel ziet eruit als iets uit een sprookjesboek, vooral als het meer kalm is en de muren in het water weerspiegelen. Loop over de houten brug, verken de binnenplaats en het museum erin, en blijf daarna hangen voor een wandeling door het stadje aan het meer. Trakai is ook de thuisbasis van de Karaïtische gemeenschap, en je moet kibinai proberen, de gevulde deegwaren die de lokale specialiteit zijn.

Ik zou ’s ochtends gaan, als het licht zacht is en het nog rustig is.

Neem de tijd op de Koerse Schoorwal

Als Nederlander weet ik best wat van duinen en stranden. Toch hield de Koerse Schoorwal me even stil. Deze smalle strook land tussen de Oostzee en de Koerse Lagune is UNESCO-werelderfgoed, gedeeld tussen Litouwen en Rusland. Aan de Litouwse kant vind je dennenbos, zand en rustige vissersdorpen.

Neem Nida als uitvalsbasis en breng je dagen door met wandelen en fietsen. Klim naar de Parnidis-duin voor uitzicht over de lagune aan de ene kant en de open zee aan de andere. Na een paar drukke dagen in de steden zijn de wilde natuur en de rustige, nette dorpen een fijne plek om uit te rusten. Neem een jas mee, ook in de zomer. Aan de kust kan het waaien, en dat vind ik er juist leuk aan.

Zie Kaunas en het midden van het land

Veel reizigers stoppen bij Vilnius en de kust en missen het midden van het land. Ik zou het niet overslaan.

Kaunas was tussen de twee wereldoorlogen de tijdelijke hoofdstad van Litouwen en staat vol modernistische architectuur uit het interbellum. In 2022 was het Culturele Hoofdstad van Europa, en die creatieve energie voel je in de galerijen, muurschilderingen en eigenzinnige musea. Het is ook een goede tussenstop onderweg tussen Vilnius en de kust.

Sta op de Heuvel der Kruisen

Verder naar het noorden, bij de stad Siauliai, vind je de Heuvel der Kruisen. Pelgrims en bezoekers hebben in de loop der jaren ontelbare kruisen op deze heuvel achtergelaten. Het is een stille, ontroerende en een beetje vreemde plek, en het laat een heel andere kant van het land zien. Neem er de tijd voor.

Wat eet je in Litouwen

Litouws eten is stevig, en dat bedoel ik als compliment. Probeer cepelinai, de grote aardappelknoedels met vleesvulling, en saltibarsciai, de felroze koude bietensoep die onecht oogt en op een hete dag heerlijk smaakt. Drink er een lokaal biertje bij.

Praktische tips voor Litouwen

Een paar dingen die de reis makkelijk maken:

• Litouwen gebruikt de euro, dus je hoeft geen geld te wisselen.
• Het hoort bij het Schengengebied, dus grensovergangen met de buurlanden zijn eenvoudig.
• Veel mensen spreken goed Engels, vooral in de steden, en ik vond de mensen altijd vriendelijk en relaxed.
• Steden zijn compact, dus je ziet veel zonder lange transfers.
• Late lente tot vroege herfst is de makkelijkste tijd om te gaan. Check actuele prijzen en openingstijden voordat je reist, want ze veranderen per seizoen.

Litouwen combineert ook goed met de buurlanden. Ik combineer het graag met Letland of reis door naar het zuiden, naar Polen, voor een langere route.

Mijn kijk op Litouwen

Litouwen heeft een echte middeleeuwse binnenstad, een kasteel op een meer, wilde duinen en een eigenzinnige republiek, en minder drukte dan de bekendere plekken. Het is makkelijk te bereiken en makkelijk om rond te reizen. Geef het een paar dagen en ik denk dat je snel snapt waarom ik blijf terugkomen.

Wil je routes, tips en ideeën over waar je het best begint, kijk dan bij mijn Litouwen-gidsen. Als je gaat, laat me dan weten welke plek je het meest verraste.